Najpopularniejsza forma buddyzmu w Azji Wschodniej (Japonia, Chiny, Wietnam), oparta na dewocji i wierze w zbawczą moc Buddy Amidy, który ślubował, że każdy, kto wezwie jego imię (praktyka nembutsu), odrodzi się w Jego Czystej Krainie.
Wielki Nieobecny na Zachodzie
Mimo że jest to dominująca forma buddyzmu w Japonii, na Zachodzie jest marginalizowana. Dlaczego?
- Nienaukowość: Czysta Kraina opiera się na „innej mocy” (tariki) i łasce, co brzmi zbyt podobnie do chrześcijaństwa (protestantyzmu) i nie pasuje do narracji o buddyzmie jako „nauce o umyśle” czy „samodoskonaleniu”.
- Elitarna pogarda: Daisetz Teitaro Suzuki i inni moderniści promowali Zen jako esencję japońskiego ducha, przedstawiając Czystą Krainę jako buddyzm dla “prostych mas”, niezdolnych do rygorystycznej medytacji.
Znaczenie
Buddyzm Czystej Krainy rzuca wyzwanie zachodniemu rozumieniu buddyzmu jako systemu „zrób to sam” (self-help). Podkreśla ludzką ułomność (bombu) i niemożność osiągnięcia oświecenia o własnych siłach w obecnych, zdegenerowanych czasach (mappo), co prowadzi do pokory i wdzięczności, a nie duchowego atletyzmu.